Materiały
Sznurówki bawełniane, syntetyczne i woskowane
Surowiec, przekrój i wykończenie powierzchni decydują o tym, jak sznurówka trzyma węzeł i jak długo służy.

Sznurówka (sznurowadło) to pleciony lub tkany sznurek, którym wiąże się obuwie, a także ściąga kaptury, pasy spodni i worki. Oba słowa znaczą to samo: „sznurowadło” jest formą starszą i częstszą w języku technicznym, „sznurówka” przeważa w mowie potocznej. O tym, jak sznurówka się wiąże i jak długo służy, decydują surowiec, przekrój oraz wykończenie powierzchni.
Materiały
Dawniej sznurowadła robiono ze skóry, bawełny, juty i konopi. Dziś najczęściej używaną przędzą jest poliester, obok niego bawełna i poliamid.
| Materiał | Powierzchnia i węzeł | Trwałość | Gdzie się stosuje |
|---|---|---|---|
| Bawełna | Szorstka, matowa. Węzeł trzyma pewniej niż na poliestrze. | Chłonie wodę, szybciej się przeciera. | Obuwie codzienne i klasyczne, trampki, odzież. |
| Poliester | Gładsza, o umiarkowanym tarciu. | Odporny na wilgoć i ścieranie, trzyma kolor. | Obuwie sportowe, robocze, sznurki do bluz. Nadaje się pod sublimację. |
| Poliamid (nylon) | Śliska, węzeł łatwiej się luzuje. | Bardzo wytrzymały na zrywanie. | Buty do sportów ekstremalnych, linki techniczne. |
| Skóra | Sztywna, o przekroju kwadratowym, łatwo się rozwiązuje. | Trwała, wymaga pielęgnacji. | Mokasyny i buty żeglarskie. |
Włókna syntetyczne są na ogół bardziej śliskie od naturalnych, więc zawiązane z nich kokardy częściej się rozwiązują. W zamian lepiej znoszą wilgoć, nie gniją i wolniej się przecierają w oczkach.
Płaskie i okrągłe
Sznurówki plecie się na plecionkarkach. Płaska powstaje jako spłaszczony rękaw, okrągła ma zwykle oplot nawinięty na rdzeń z przędzy. Płaskie łatwiej chwycić i pewniej trzymają węzeł, bo stykają się większą powierzchnią. Okrągłe z twardym rdzeniem są sztywniejsze i lepiej przechodzą przez małe oczka, ale ich węzeł wymaga mocniejszego zaciśnięcia. Końce obu rodzajów zabezpiecza aglet, czyli skuwka sznurowadła.

Sznurówki woskowane
Sznurówka woskowana to sznurówka bawełniana lub poliestrowa, którą po upleceniu nasycono woskiem, najczęściej parafiną lub woskiem pszczelim. Tę samą metodę stosuje się od dawna do tkanin: bawełnę impregnowaną parafiną produkowano na skalę przemysłową od lat 20. XX wieku jako materiał na odzież przeciwdeszczową.
Wosk zwiększa tarcie, dzięki czemu węzeł się nie luzuje. Usztywnia sznurek i wygładza jego powierzchnię, przez co wygląda on schludniej i łatwiej przechodzi przez oczka. Ogranicza też nasiąkanie wodą. Woskowane sznurówki stosuje się zwłaszcza w butach trekkingowych i roboczych, gdzie pewny węzeł ma znaczenie praktyczne. Podobny efekt daje wykończenie silikonowe. Warstwa wosku z czasem się ściera, a sznurówka staje się miększa i bardziej matowa.
Sznurówki a bezpieczeństwo wyrobu
W obuwiu i odzieży dziecięcej oraz w wyrobach mających kontakt ze skórą odbiorcy często wymagają potwierdzenia, że dodatki nie zawierają substancji szkodliwych. Najczęściej przywoływanym dokumentem jest OEKO-TEX STANDARD 100, czyli oznaczenie wyrobów włókienniczych przebadanych pod tym kątem na każdym etapie, od przędzy po gotowy produkt. Badaniu podlegają wszystkie składniki, także nici i dodatki. Zakres takich certyfikatów omawia artykuł OEKO-TEX w dodatkach tekstylnych.
Najczęstsze pytania
Które sznurówki najlepiej trzymają węzeł?
Bawełniane i woskowane, bo mają największe tarcie. Płaskie trzymają pewniej niż okrągłe o tym samym składzie.
Co to są sznurówki woskowane?
To sznurówki nasycone woskiem. Są sztywniejsze, gładsze, mniej nasiąkają wodą i rzadziej się rozwiązują.
Czym różni się sznurówka od sznurowadła?
Niczym. To dwa określenia tego samego wyrobu.
Czy sznurówki bawełniane są trwałe?
Są mniej odporne na ścieranie i wilgoć niż poliestrowe, ale pewniej trzymają węzeł i mają naturalny, matowy wygląd.
Źródła
- Wikipedia, hasła „Shoelaces” i „Waxed cotton”, en.wikipedia.org
- I. Fieggen, „Shoelace Construction”, fieggen.com
- OEKO-TEX, opis STANDARD 100, oeko-tex.com