Aglet, czyli końcówka sznurowadła

Skuwka, która chroni koniec sznurówki przed strzępieniem: pochodzenie nazwy, historia, materiały i sposób produkcji.

Aktualizacja 3 min czytania683 słów
Cienkie troczki w kilku kolorach z zabezpieczonymi końcówkami
Troczki z agletami SPLOT-PAS

Aglet (również aiglet, po polsku skuwka sznurowadła albo końcówka sznurówki) to niewielka, sztywna osłona na końcu sznurowadła, troczka lub sznurka. Chroni włókna przed rozplątywaniem się i ułatwia przewlekanie przez oczka, dziurki i tunele. Współczesne aglety są najczęściej z tworzywa sztucznego, rzadziej z metalu.

Pochodzenie nazwy

Słowo „aglet” pochodzi od starofrancuskiego aguillette (aiguillette), zdrobnienia od aguille (aiguille), czyli „igła”. To z kolei wywodzi się od łacińskiego acus, „igła, szpilka”. Aglet zamienia miękki koniec sznurka w rodzaj tępej igły. Pokrewnym słowem jest akselbant (fr. aiguillette), ozdobny sznur mundurowy zakończony metalowymi skuwkami.

Historia

Najstarszy znany but skórzany, odkryty w jaskini Areni-1 w Armenii (ok. 3500 lat p.n.e.), był ściągany rzemieniem przewleczonym przez nacięcia w skórze. Ötzi, człowiek z lodowca (ok. 3300 lat p.n.e.), miał w butach sznurki z łyka lipowego. Rzymianie wiązali obuwie szerokimi rzemieniami zaczepianymi o haczyki i oczka.

Zanim upowszechniły się guziki, odzież spinano sznurkami i wstążkami przewlekanymi przez otwory. Ich końce zakuwano w ozdobne skuwki z metalu, szkła lub kamienia, czasem w kształcie drobnych figurek. Zamożni Rzymianie mieli podobno aglety z mosiądzu lub srebra. Z XVI wieku pochodzą złote aglety odnajdywane w Anglii. Noszono je parami jako ozdobę kapeluszy i kaftanów. O „agletowej lalce” wspomina też Szekspir w Poskromieniu złośnicy.

Złoty aglet z pierwszej połowy XVI wieku znaleziony w Greenwich
Złoty aglet z lat 1500–1550, Greenwich. Fot. The Portable Antiquities Scheme / The Trustees of the British Museum, CC BY-SA 2.0.

Za twórcę współczesnego sznurowadła z twardą końcówką uznaje się angielskiego wynalazcę Harveya Kennedy’ego, który według źródeł opatentował je w 1790 roku. Około 1840 roku pojawiły się buty z dziurkami wzmocnionymi metalowymi pierścieniami (oczkami). Razem z agletami znacznie ułatwiło to sznurowanie, choć sznurowadła upowszechniły się na dobre dopiero w XX wieku.

Rodzaje agletów

RodzajWykonanieCechy
Plastikowy (acetatowy)Taśma z tworzywa, najczęściej z octanu celulozy, owijana wokół końca sznurowadła i zgrzewana ciepłem.Najpopularniejszy; przezroczysty lub barwiony; lekki, tani w produkcji seryjnej.
MetalowyZaciskana tulejka z mosiądzu, miedzi, stali lub aluminium.Trwały, dekoracyjny; może mieć grawerowane logo; stosowany w obuwiu premium i odzieży.
Z tworzywa wtryskowego / gumowyKońcówka formowana na sznurku.Często w sznurkach do bluz i kapturów; różne kształty.
ZatopionyKoniec sznurka syntetycznego stopiony lub nasączony żywicą.Rozwiązanie najprostsze, mniej estetyczne.
Trzy sznurowadła z agletami: miedzianym, plastikowym i mosiężnym
Aglety miedziany, plastikowy i mosiężny. Fot. Ian W. Fieggen, CC BY-SA 3.0.

Dlaczego acetat?

Octan celulozy to termoplastyczne tworzywo otrzymane po raz pierwszy w 1865 roku przez francuskiego chemika Paula Schützenbergera. Łatwo łączy się pod wpływem ciepła i nacisku, nie pleśnieje i jest hipoalergiczny. Te cechy sprawiają, że folia acetatowa dobrze nadaje się na aglety. Maszyna owija koniec sznurowadła taśmą z tworzywa, a następnie ciepło lub środek chemiczny stapia folię, która wiąże się ze sznurkiem i z samą sobą. Powstaje gładka, sztywna i przezroczysta skuwka. Z tego samego tworzywa wykonuje się m.in. oprawki okularów.

Jak powstaje sznurowadło z agletem

  1. Plecenie: sznurowadła okrągłe i płaskie powstają zwykle na plecionkarkach (maszynach plecionkarskich) z bawełny lub poliestru, czasem z rdzeniem.
  2. Cięcie na odcinki o zadanej długości.
  3. Zakuwanie: na oba końce nakłada się aglet o długości dobranej do średnicy sznurka i oczek w produkcie.
  4. Kontrola i pakowanie w pary, wiązki lub zestawy pod linię montażową producenta obuwia czy odzieży.
Plecionkarki w zakładzie SPLOT-PAS
Plecionkarki, na których powstają sznurki i sznurowadła. Zakład SPLOT-PAS w Łodzi.

Długość sznurowadła a liczba par oczek

Orientacyjne długości sznurowadeł według liczby otworów (dane poglądowe; właściwą długość ustala się dla konkretnego modelu i sposobu sznurowania):

Liczba otworówDługość sznurowadła
475–85 cm
6100 cm
8120 cm
10130 cm
12150 cm
14180 cm
16200 cm

Najczęstsze pytania

Jak nazywa się końcówka sznurówki?

Aglet (aiglet), po polsku także skuwka sznurowadła.

Z czego robi się aglety?

Najczęściej z folii acetatowej (octan celulozy) zgrzewanej na sznurku, a także z metalu (mosiądz, aluminium, stal) albo z tworzyw formowanych wtryskowo.

Czy aglet może mieć logo?

Tak, najczęściej metalowy (grawer, tłoczenie). Logo można też umieścić na samym sznurowadle, w splocie lub nadrukiem.

Jak dobrać długość agletu?

Do średnicy sznurka i oczek w produkcie. Za krótki aglet słabo usztywnia koniec, a za długi utrudnia przewlekanie przez gęsto rozmieszczone oczka.

Źródła

Przejdźmy od wiedzy do dobrej specyfikacji.

Opisz produkt, ilość i termin. Zespół SPLOT-PAS pomoże ustalić materiał, technologię i kolejne kroki.

Napisz zapytanie