Materiały
Taśmy według surowca: polipropylen, poliester, bawełna, akryl
Ta sama konstrukcja taśmy zachowuje się inaczej w zależności od włókna. Przegląd surowców, ich cech i zastosowań.

Taśma tekstylna to wąski wyrób włókienniczy, tkany, dziany lub pleciony, o stałej szerokości i wykończonych brzegach. O jej zachowaniu w gotowym produkcie decydują dwie rzeczy: konstrukcja oraz surowiec. Konstrukcje opisuje artykuł Rodzaje taśm tekstylnych. Ten tekst porządkuje taśmy według włókna, z którego powstają.
Porównanie surowców
| Surowiec | Cechy włókna | Barwienie i nadruk | Typowe zastosowania |
|---|---|---|---|
| Polipropylen (PP) | Bardzo lekki, gęstość 0,90–0,93 g/cm³, czyli mniej niż woda. Temperatura topnienia 160–166 °C. | Barwiony pigmentem w masie. Bez stabilizatorów starzeje się pod wpływem promieni UV. | Taśmy nośne do toreb i plecaków, taśmy bandujące i spinające, wyroby ogrodowe. |
| Poliester (PES) | Wysoka wytrzymałość, mała chłonność wody, minimalna kurczliwość. | Barwiony barwnikami zawiesinowymi. Jedyne z tych włókien, na którym działa sublimacja. | Taśmy techniczne i odzieżowe, smycze, taśmy żakardowe. |
| Bawełna | Włókno naturalne, prawie czysta celuloza. Chłonie wilgoć, jest miękka i matowa. | Dobrze przyjmuje barwniki. Nadruk wykonuje się sitodrukiem lub termotransferem, sublimacja nie działa. | Taśmy ozdobne, lamówki, tasiemki do opakowań, wykończenia odzieży. |
| Akryl | Lekki, miękki i ciepły, w dotyku przypomina wełnę. Dobrze trzyma kolor. | Najtrwalsze kolory daje barwienie w masie. | Taśmy dekoracyjne, troczki, wykończenia dzianin. |
| Poliamid (nylon) | Bardzo odporny na ścieranie, gładki, sprężysty. | Barwi się łatwo, ale słabo chłonie wilgoć. | Taśmy do bielizny, gumy, pasy o dużym obciążeniu. |
| Aramid | Odporny na wysoką temperaturę i przecięcie. | Ograniczona paleta kolorów. | Taśmy techniczne do odzieży ochronnej i zastosowań specjalnych. |
Taśmy polipropylenowe
Polimeryzację propylenu jako pierwsi przeprowadzili w 1951 roku J. Paul Hogan i Robert Banks z Phillips Petroleum. W marcu 1954 roku Giulio Natta i Karl Rehn otrzymali polipropylen izotaktyczny, a w 1957 roku firma Montecatini zaczęła go produkować na skalę przemysłową. Włókno jest lżejsze od wody i nie chłonie wilgoci, więc taśma polipropylenowa nie nasiąka i szybko schnie. Kolor nadaje się jej, dodając pigment do stopionego tworzywa. Wadą jest wrażliwość na światło słoneczne, dlatego do wyrobów używanych na zewnątrz stosuje się przędzę ze stabilizatorem UV.
Taśmy bandujące i spinające
Z polipropylenu i poliestru wykonuje się także taśmy bandujące i spinające, którymi łączy się wyroby w wiązki, pakiety i ładunki. Polipropylen jest w tej roli materiałem ekonomicznym, przeznaczonym do lekkich i średnich obciążeń. Poliester stosuje się tam, gdzie taśma ma przenosić większą siłę i długo utrzymać naciąg.
Taśmy poliestrowe
Politereftalan etylenu opatentowali w 1941 roku John Rex Whinfield i James Tennant Dickson z Calico Printers’ Association w Manchesterze. Włókno trafiło na rynek w latach 40. pod nazwą Terylene, a w 1950 roku DuPont rozpoczął produkcję Dacronu. Poliester jest dziś podstawowym surowcem taśm: ma wysoką wytrzymałość, mało się kurczy i nie chłonie wody. Jako jedyny z opisanych surowców nadaje się do druku sublimacyjnego, dlatego biała taśma poliestrowa jest podłożem smyczy i taśm reklamowych.
Taśmy bawełniane
Włókno bawełny to niemal czysta celuloza. W normalnych warunkach zawiera około 8,5% wilgoci, co daje przyjemny, naturalny chwyt, ale oznacza też dłuższe schnięcie i większą kurczliwość niż u włókien syntetycznych. Taśmy bawełniane wybiera się do wyrobów, w których liczy się wygląd i dotyk: tasiemek ozdobnych, lamówek, wstążek do opakowań. Logo nanosi się na nie sitodrukiem albo termotransferem, można je też utkać techniką żakardową.
Taśmy akrylowe
Włóknem akrylowym nazywa się włókno zawierające co najmniej 85% akrylonitrylu. Pierwsze takie włókna wytworzył w latach 40. XX wieku DuPont pod marką Orlon. Akryl jest lekki, miękki i ciepły, a jego kolory są trwałe, dlatego zastępuje wełnę w taśmach dekoracyjnych i wykończeniach dzianin. Jest przy tym bardziej palny niż włókna naturalne, co ogranicza jego użycie w wyrobach technicznych.
Jak dobrać surowiec
Wybór zaczyna się od warunków pracy taśmy. Kontakt z wodą i niska masa przemawiają za polipropylenem. Wytrzymałość, stabilny wymiar i pełnokolorowy nadruk wskazują na poliester, a naturalny wygląd na bawełnę. Przy dużym tarciu sprawdza się poliamid, a przy wysokiej temperaturze aramid. Wymagania wobec taśm technicznych opisuje osobny poradnik Taśmy techniczne na zamówienie.

Najczęstsze pytania
Która taśma jest najlżejsza?
Polipropylenowa. Gęstość polipropylenu wynosi 0,90–0,93 g/cm³, czyli mniej niż gęstość wody.
Czy na taśmie bawełnianej można wykonać nadruk sublimacyjny?
Nie. Barwniki sublimacyjne wiążą się z poliestrem. Na bawełnie stosuje się sitodruk lub termotransfer, a logo można też utkać.
Czym różni się taśma polipropylenowa od poliestrowej?
Polipropylenowa jest lżejsza i tańsza, ale gorzej znosi słońce i wyższą temperaturę. Poliestrowa jest mocniejsza, stabilniejsza wymiarowo i nadaje się pod sublimację.
Do czego służą taśmy bandujące?
Do spinania wyrobów w wiązki i pakiety na czas magazynowania i transportu. Wykonuje się je głównie z polipropylenu i poliestru.
Źródła
- Wikipedia, hasła „Polypropylene”, „Polyester”, „Polyethylene terephthalate”, „Acrylic fiber”, „Cotton”, „Nylon”, en.wikipedia.org
- Wikipedia, hasła „Webbing” i „Strapping”, en.wikipedia.org